Presencias femeninas en los diarios de juventud de Wanda Landowska (1894-1900)

Autores/as

  • Inés Ruiz Artola Universidad Fryderyk Chopin

DOI:

https://doi.org/10.30827/arenal.v33i1.30544

Palabras clave:

Música. Landowska. Berlín. Varsovia. Compositoras. Intérpretes. Siglo xix. Diarios.

Resumen

En los diarios inéditos de juventud (1894-1900) de la clavecinista, pianista y compositora polaca Wanda Landowska (1879-1959) encontramos valiosas informaciones desconocidas hasta la fecha. Entre ellas, llama la atención la considerable cantidad de presencias femeninas halladas en sus páginas. Compañeras, escritoras, intérpretes o compositoras que fueron una importante inspiración para la joven Landowska. Con el objetivo de dar a conocer algunas de ellas y anotar ciertos aspectos contextuales, presentamos aquí una clasificación de las mismas en los siguientes apartados: uno que introduce la figura de Landowska; el siguiente habla de su posicionamiento como mujer y artista en sus primeros diarios y el papel fundamental de su madre; un tercer bloque está dedicado a su compañera Hermine Schwarz y la escena musical berlinesa en la Hochschule für Musik; luego se presenta a una compañera de residencia inspiradora en carácter y atuendo; el siguiente bloque está dedicado a las escritoras y poetisas que Landowska lee en aquellos años y el último da a conocer algunas de las intérpretes y compositoras que conoció entre 1895 y 1900. Las conclusiones sintetizan los materiales compilados y apuntan la relevancia de estas presencias en el destino vital y artístico de Landowska.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.

Citas

BADZIAK, Kazimierz: "Great Capitalist Fortunes in the Polish Lands before 1939 (The Case of the Poznanski Family)". En POLONSKI, Anthony (ed.): Polin: Studies in Polish Jewry Volume 6: Jews in Lodz, 1820-1939. Liverpool, Liverpool University Press, 2004, pp. 57-87. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv1rmhtp.8

BASZKIRCEW, Maria: Dziennik (traducido por Helena Duninówna). Warszawa, Wydawnictwo Czytelnik, 1967.

BEAUVOIR, Simone de: El segundo sexo (Traducción de Pablo Palant). Buenos Aires, Ediciones Siglo Veinte, 1977.

CASH, Alice: Wanda Landowska and the Revival of the Harpsichord: A Reassessment [Ph.D]. Lexington, University of Kentucky, 1990.

CITRON, Marcia J.: "Gender, Professionalism and the Musical Canon". The Journal of Musicology, 8-1 (1990) 102-117. DOI: https://doi.org/10.2307/763525

CIUPKA, Mateusz: "Kto chciał zlikwidować grób wybitnego wrocławskiego dyrygenta?". Ruch Muzyczny, 16.02.2023: ruchmuzyczny.pl/article/2921-kto-chcial-zlikwidowac-grob-wybitnego-wroclawskiego-dyrygenta?- (Consultado el 15 de abril de 2024).

DANIELS, Mabel W.: An American Girl in Munich: Impressions of a Music Student, 1905: archive.org/details/americangirlinmu00danirich

DYBOWSKI, Stanisław: Michałowski - rzecz o wielkim chopiniście i muzycznej Warszawie jego czasów. Warszawa, Selenę, 2005.

EIGELDINGER, Jean-Jaques (ed.): Wanda Landowska et la renaisance de la musique ancienne. París, Musicales Actes Sud / Cité de la Musique, 2011.

EISENBERG, Ludwik: Großes biographisches Lexikon der Deutschen Bühne im xix. Jahrhundert. Leipzig, Paul Liszt Ed., 1903, p. 434. archive.org/details/ludwigeisenberg00eiseuoft

ELSTE, Martin (ed.): Die Dame mit dem Cembalo. Wanda Landowska und die Alte Musik. Mainz, Schott Verlag, 2010.

FAUSER, Annegret: "Creating Madame Landowska". En FAUSER, Annegret (ed.): The Politics of Musical Identity. Selected Essays. Nueva York, Ashgate Publishing, 2020, pp. 237-260.

GONZALO DELGADO, Sonia: "Entre las heroínas de Maeterlink y las vírgenes de Burne-Jones. La primera recepción de Wanda Landowska en España (1905-1912)". Artigrama, 27 (2012) 589-607. DOI: https://doi.org/10.26754/ojs_artigrama/artigrama.2012277981

GREVER, Maria: "A Panorama in the Dunes". En WAALDIJK, Berteke y GREVER, Maria (eds.): Transforming the Public Sphere: The Dutch National Exhibition of Women's Labor in 1898. Duke, Duke University Press, 2004, pp. 67-110. DOI: https://doi.org/10.1215/9780822385547-004

JERROULD, John: "Piano Music of Cécile Chaminade". American Music Teacher, 37-3 (1988) 22-46.

JESKE-CHOIŃKI, Teodor: Neofici. Materiały historyczny. Varsovia, Druk Piotra Laskauera i S-Ki, 1904.

KIJAS, Anna E.: "A suitable soloist for my piano concerto: Teresa Carreño as a promoter of Edvard Grieg's music". Notes, 70-1 (2013) 37-58. DOI: https://doi.org/10.1353/not.2013.0121

LAMBERBOURG, Sophie (ed.): Epistolario. Manuel de Falla-Wanda Landowska (1922-1931). Granada, Colección Musicología —serie Epistolario Manuel de Falla—. Archivo Manuel de Falla / Universidad de Granada, 2022.

LANGHAM SMITH, Richard: "Sister of Perpetual Indulgence. On the 50th Anniversary of Her Death, Richard Langham Smith Makes the Case for the Sweetly-Scented Music of Cécile Chaminade". The Musical Times, 135-1822 (1994) 740-744. DOI: https://doi.org/10.2307/1003350

MARX, Hans Joachim: "A love of music to distraction...: Musik im Leben der englischen Königin Charlotte (1744-1818)". Archiv für Musikwissenschaft, 71-1 (2014) 1-20. DOI: https://doi.org/10.25162/afmw-2014-0001

PALMER, Larry: Harpsichord in America. A Twentieth-Century Revival. Bloomington, Indiana University Press, 1993.

RESTOUT, Denise (ed.): Landowska on Music. Nueva York, Stein and Day, 1964.

RUIZ ARTOLA, Inés: La Landowska: Una crónica por España (1905-1936). Warszawa, Polonia, 2025.

SANKOVITCH, Tilde: "'The Great Passion of my Life': Simone de Beauvoir as a reader of women writters". Simone de Beauvoir Studies, 10 (1993) 15-21. DOI: https://doi.org/10.1163/25897616-01001003

SCHENK, Dietmar: "Wanda Landowska w Berlinie". Canor, 3 (1994) 17-25.

SHEPARD PHELPS, Ruth: "An Italian Poetess: Ada Negri". The North American Review, 209-761 (1919) 528-539.

(Sin autoría): "Marie Bashkirtseff". The Art Amateur, 22-2 (1890) 34-36.

(Sin autoría): "Hans von Bülow". The Musical Times and Singing Class Circular, 35-613 (1894) 168-170.

(Sin autoría): "Monday and Saturday Popular Concerts". The Musical Times and Singing Class Circular, 37-646 (1896) 808-809.

SOKALSKA, Małgorzata: "Poezja Marii Konopnickiej i pieśń". En PŁASZCZEWSKA, Olga (ed.): Czytanie Konopnickiej. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011, pp. 57-79.

STEVENSON, Robert: "Teresa Carreño (1853-1917): Remembered on Her 150th Anniversary". Latin American Music Review / Revista de Música Latinoamericana, 25-2 (2004) 163-179. DOI: https://doi.org/10.1353/lat.2004.0020

SYLVA, Carmen: "The Story of a Helpful Queen". The North American Review, 169-516 (1899) 707-711.

SYLVA, Carmen: "To Bach". The North American Review, 170-520 (1900) 446.

SZOMBARA, Justyna: "The Collection of musical manuscritos in I.J. Paderewski's personal library". Fontes Artis Musicae, 61-1 (2014) 1-20.

UPTON, G.: Women in Music, 1892: womeninmusic.voices.wooster.edu/wp-content/uploads/sites/123/2017/12/Upton-Woman-in-Music-15-32.pdf

VRIES, Willem: Commando Musik: Comment les nazis ont spolié l'Europe musicale (Traducción al francés por Laurent Saars). París, Buchet Chastell, 2019.

WEGNER, Stanisław (ed.): Złote myśli z dzieł J. I. Kraszewskiego. Poznan, N. Kamieński i Spółka, 1879.

Enlaces web

The Diapason: "Mamusia: Paul Wolfe Remembers Wanda Landowska". www.thediapason.com/content/mamusia-paul-wolfe-remembers-wanda-landowska

The Fryderyk Chopin Institute. "Aleksander Michałowski". chopin.nifc.pl/en/chopin/osoba/3263_michalowski_aleksander

Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. "Crispa": Moda: pismo illustrowane dla kobiet [red. i wyd. Ewelina Landowska]. crispa.uw.edu.pl/object/files/362105/display/Default

Portal Polonica. "Jan Mikulicz". www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pamięci/jan-mikulicz-radecki-1850-1905-zapomniany-geniusz-chirurgii

Grove Music, Oxford Music online. "Karl Heinrich Barth". www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/display/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000041241

Polska Biblioteka Muzyczna. "Heinrich Urban". polskabibliotekamuzyczna.pl/encyklopedia/urban-heinrich

Archives Metropolitan Opera. "Bella Alten". archives.metopera.org/MetOperaSearch/search.jsp?q="Bella Alten"&src=browser&sort=PDATE

Research Center Carmen Sylva of the Fürstlich Wiedische Archiv Neuwied. www.carmen-sylva-fwa.de/en/introduction.html

Portal culture.pl. "Maria Konopnicka". culture.pl/pl/tworca/maria-konopnicka

Encyklopedia PWN. "Stanisław Rotwand". encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rotwand-Stanislaw;3969098.html

Encyklopedia PWN. "Józef Śliwiński". pwmpbm.pl/encyklopedia/sliwinski-jozef

YouTube. Wedekin interpreta "Involami" (Ernani): www.youtube.com/watch?v=UeMNx4ge4ws

Bibliothèque nationale de France. "Clotilde Kleeberg". data.bnf.fr/fr/14794176/clotilde_kleeberg

Descargas

Publicado

2026-05-25

Cómo citar

Ruiz Artola, Inés. 2026. «Presencias Femeninas En Los Diarios De Juventud De Wanda Landowska (1894-1900)». Arenal. Revista De Historia De Las Mujeres 33 (1):177-206. https://doi.org/10.30827/arenal.v33i1.30544.